CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM PQA
Học tập và làm theo lời dạy của Thánh Y Hải Thượng Lãn Ông

[Góc tìm hiểu] Bát pháp: 8 cách điều trị bệnh trong Y Học Cổ Truyền

Tác giả:
Tham vấn Y khoa:

Bát pháp chính là 8 giải pháp giải quyết bệnh tật theo Bát Cương đã được chúng ta tìm hiểu trước đó. Cụ thể thì 8 phương pháp điều trị chính được Y học cổ truyền hướng tới là gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết trong bài chia sẻ dưới đây.

1. Bát pháp là gì?

Bát pháp là tám phép chữa bệnh của Đông y, 8 phương pháp giải quyết bệnh tật theo Bát cương. Đây là phương pháp dùng thuốc của Đông y bao gồm cả dùng thuốc trong và dùng thuốc ngoài để tác động điều trị vào gốc căn nguyên gây bệnh. 

bát pháp là phương pháp dùng thuốc trong y học cổ truyền

Bát pháp chính là phương pháp dùng thuốc trong YHCT

2. 8 cách chẩn đoán và điều trị bệnh theo YHCT

2.1. Phép hãn (làm ra mồ hôi)

Là phép làm ra mồ hôi để đẩy những tác nhân gây bệnh ra ngoài cơ thể. Phương pháp này được sử dụng trong trường hợp:

- Cảm phong hàn (cảm lạnh, đau cứng cơ khớp do lạnh, đau thần kinh ngoại biên, đau vai gáy, đau lưng, liệt dây VII ngoại biên, viêm mũi, dị ứng).

+ Thuốc dùng (tần ôn giải biểu): quế chi, gừng tươi, tía tô, kinh giới, bạch chỉ, tế tân,... +Huyệt dùng: châm hoặc cứu Phong trì, Hợp cốc, Thái uyên

- Cảm phong nhiệt: cảm sốt, thời kỳ đầu các bệnh truyền nhiễm, thấp khớp cấp. 

+ Thuốc dùng (tân lương giải biểu): sắn dây, bạc hà, lá dâu, màn kinh tử, ngưu bàng tử. 

+Huyệt dùng: châm tả Phong môn, Hợp cốc, Đại chùy, Khúc trì, Ngoại quan. 

- Cảm phong thấp: (các bệnh về khớp: viêm đa khớp dạng thấp, thoái khớp).

+ Thuốc dùng (phát tán phong thấp): Hy thiêm, Thổ phục linh, Ké đầu ngựa, Tang chi, Thiên niên kiện, Dây đau xương...

+Huyệt dùng: châm Thương khâu, Túc tam lý

Lưu ý: Chống chỉ định trường hợp 

  • Ỉa chảy mất nước, nôn mửa nhiều, thiếu máu nặng, phụ nữ mới sinh đẻ
  • Bệnh đã vào phần lý.
  • Thận trọng đối với những trường hợp sau đây: người già, gầy yếu, người âm huyết hư, phụ nữ có mang, người mới ốm dậy.

2.2. Phép thổ (làm nôn)

Là phép dùng thuốc gây nôn để tống chất độc ở dạ dày (vị) ra ngoài cơ thể

- Chỉ định: chất độc còn ở dạ dày (vị)

- Thuốc dùng: mùn thớt, Thường sơn…

- Không dùng thuốc: ngoáy cổ họng gây nên... 

- Chống chỉ định: mới đẻ, có thai, bệnh nhân nôn ra máu, suy tim, hư nhược

2.3. Phép hạ (sổ tây)

Là phép dùng thuốc làm sổ tẩy (tuấn hạ) hoặc nhuận tràng (nhuận hạ) để đưa bệnh tà, tác nhân gây bệnh ra ngoài bằng đường đại tiện. Phương pháp này áp dụng trong trường hợp:

- Táo bón do các nguyên nhân âm hư, huyết hư, khí hư.

- Nhiệt tích ở đại trường, sốt cao kèm đầy chướng, táo kết ở đại trường, chứng đàm ẩm ở tỳ vị gây bụng chướng.

- Tùy tính chất bệnh mà dùng thuốc có tính năng khác nhau.

+ Thuốc hàn hạ: do nhiệt tà vào lý gây táo kết, ta phải dùng các vị thuốc có tính lạnh, vị đắng như: đại hoàng - mang tiêu, lô hội...

+ Thuốc nhiệt hạ: táo do thực hàn gây táo kết, bụng đầy chướng, không tiêu dùng các vị thuốc như: lưu hoàng, ba đậu.

- Tùy sức khỏe bệnh tật ta dùng thuốc có cường độ khác nhau.

+ Nhuận hạ: do khí huyết hư, tân dịch thiếu ta dùng các vị thuốc như: ma nhân, mật ong, muồng trâu, cây chút chít, vỏ đại…

PQA Nhuận Tràng ứng dụng phép thổ trong bát pháp

PQA Nhuận Tràng - Ứng dụng phép thổ trong bát pháp giúp nhuận tràng dễ dàng không còn táo bón

Lưu ý: Chống chỉ định trường hợp:

- Bệnh tà còn ở biểu

- Người già yếu, có thai hoặc mới đẻ (có thể dùng nhưng phải thận trọng)

2.4. Phép hòa (hòa hoãn)

Là phép chữa bệnh ở bán biểu bán lý hoặc hòa giải sự mất điều hòa giữa các tạng phủ, khí huyết. Phương pháp này áp dụng trong trường hợp: 

- Đau dạ dày ở thể can khí phạm vị nôn, miệng đắng, dùng bài tiểu sài hồ thang.

- Chứng cảm mạo thuộc kinh thiếu dương đởm, người lúc rét, lúc nóng, ngực sườn đầy tức, buồn nôn, miệng đắng, dùng bài tiểu sài hồ thang. 

- Suy nhược thần kinh do sang chấn tinh thần, gây rối loạn thần kinh chức năng ta dùng bài tiêu dao tán

- Thống kinh, kinh nguyệt không đều. 

Lưu ý: Chống chỉ định các bệnh rõ ràng ở biểu và lý. 

2.5. Phép ôn (làm nóng cơ thể)

Là phép dùng các vị thuốc ấm, nóng tạo thành bài thuốc chữa các chứng thực hàn và chứng dương hư sinh hàn (ôn trung). Thường sử dụng trong trường hợp trúng hàn (hồi dương cứu nghịch, choáng, trụy mạch...). Hoặc Viêm đại tràng, bệnh đau dạ dày, ỉa chảy mãn tính, các chứng rối loạn tiêu hóa do tỳ thân…

- Thuốc dùng: Gừng già, Quế tâm, Riềng ấm, Phụ tử

- Huyệt dùng: Cứu Quan nguyên, Khí hải, Mệnh môn

2.6. Phép thanh (làm mát)

Dùng các vị thuốc mát, lạnh tạo thành bài thuốc để chữa chứng nhiệt, giữ tân dịch, trừ phiền khát. Phương pháp này dùng trong trường hợp:

- Giáng hỏa (hạ sốt cao, thanh nhiệt tả hỏa)

+ Thuốc dùng: lá tre, rễ sậy, chi tử, thạch cao.

+ Huyệt dùng: trích máu các huyệt tỉnh hoặc Thập tuyến, châm Đại chùy, Khúc trì, Hợp có Ngoại quan... 

- Sốt do nhiễm khuẩn (thanh nhiệt giải độc)

+ Thuốc dùng: Kim ngân, sài đất, bồ công anh.

+ Huyệt dùng: Châm tả, nặn máu ôn lưu Khúc trì, Ủy trung, Huyết hải. 

- Nhiễm khuẩn đường sinh dục, tiết niệu (thanh nhiệt, trừ thấp)

+ Thuốc dùng: Hoàng liên, Hoàng bá, Xuyên tâm liên

+ Huyệt dùng: Huyền chung, Nội đình, Thái xung, Tam âm giao

- Cơ địa dị ứng (thanh nhiệt lượng huyết) 

+ Thuốc dùng: Huyền sâm, Sinh địa, Đơn đỏ

+ Huyệt dùng: Khúc trì, Huyết hải

- Thanh nhiệt giải thử: chữa các chứng sốt do thử nhiệt gây ra.

+ Thuốc dùng: Lá sen, Tây qua, Hương nhu... 

+ Huyệt dùng: Hợp cốc, Thiếu thương, Phong trì, Khúc trì...

Lưu ý: Chống chỉ định chứng hàn, chân hỏa suy, nhiệt do âm hư và chân hàn giả nhiệt.

2.7. Phép tiêu

Là phép dùng các vị thuốc tạo thành bài thuốc có tác dụng làm thông ứ trệ, tan các khối kết, khi thích tiêu hóa. Chỉ định sử dụng trong trường hợp: 

 - Kích thích tiêu hóa (tiêu đạo)

+ Thuốc dùng: Sơn tra, Mạch nha, Thần khúc, Biển đậu, ... 

+ Huyệt dùng: Tỳ du, Vị du, Túc tam lý, ...

- Hành khí, phá khí, giáng khí chữa chứng đau do co thắt, đầy, chướng bụng, khí nghịch, ợ hơi, chua, ...

+ Thuốc dùng: Hương phụ, Mộc hương, Sa nhân, ... 

+ Huyệt dùng: Thiên khu, Trung quản, A thị, Túc tam lý, ... 

- Hành huyết, phá huyết chữa chứng đau do ứ huyết 

+ Thuốc dùng: Huyết giác, Đan sâm, Ích mẫu, Ngưu tất, ...

+ Huyệt dùng: Cách du, Huyết hải, A thị, huyệt vùng đau, ... 

- Tiêu đờm, giảm họ 

+Thuốc dùng: Trần bì, Bán hạ, Cát cánh, Hạnh nhân 

+ Huyệt dùng: Phế du, Xích trạch, Hợp cốc

- Lợi tiểu, trục thủy chữa các chứng gây ra ứ nước, phù thũng 

+ Thuốc dùng: Mộc thông, Tỳ giải, Mã đề, Rễ cỏ tranh, Râu ngô, ... 

+ Huyệt dùng: Trung cực, Quan nguyên, Tam âm giao, ...

Lưu ý: Chống chỉ định người đang mang thai, thận trọng đối với những người suy kiệt

PQA Hen Suyễn ứng dụng phép tiêu trong bát pháp

PQA Hen suyễn - Ứng dụng phép tiêu trong bát pháp giúp tiêu đờm, thông thoáng đường thở cho người hen suyễn

2.8. Phép bổ 

Là phép dùng các vị thuốc tăng cường, các chức năng hoạt động của tạng phủ và cơ thể bị giảm sút gây ra. Có 4 phép bổ chính được áp dụng là bổ âm, bổ dưỡng, bổ khí, bổ huyết. 

Bổ âm

  • Chữa chứng âm hư: người gầy yếu, họng khô, tai ù, thị lực giảm, hồi hộp, sợ hãi, mồ hôi trộm, ho máu, chứng âm hư sinh nội nhiệt.
  • Thường gặp trong các bệnh: suy nhược thần kinh, thể ức chế giảm, cao huyết áp, lao, đau nhức xương...
  • Chữa chứng sốt cao, kéo dài chưa rõ nguyên nhân.

Thuốc dùng: mạch môn, sa sâm, thiên môn, khởi tử, thạch học, bạch thược hoặc dùng các bài thuốc sau: bài lục vị, tả quy hoàn, …

Bổ dương

Chữa chứng thận dương hư, thường gặp trong các bệnh: suy nhược thần kinh (thế hưng phấn giảm) hen suyễn, lao suy.

+ Thuốc dùng: Đỗ trọng, Ba kích, Thỏ ty tử, Cẩu tích, Nhục thung dung, Phá cô chỉ, hoặc dùng các bài thuốc sau: bài bát vị, hữu quy hoàn, ...

+ Huyệt dùng: Cứu Quan nguyên, Khí hải, Mệnh môn, Đại chùy.

Bổ khí

Chữa chứng huyết hư, da xanh tái, môi nhạt, móng tay, móng chân khô, váng đầu, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, kinh nguyệt chậm, ít, sắc nhạt loãng. Thường gặp trong các bệnh thiếu máu do các nguyên nhân, suy nhược cơ thể, teo cơ, cứng khớp, mới ốm khỏi, thời kỳ lại súc.

  • Thuốc dùng: Đương quy, Hà thủ ô đỏ, Bạch thược, Huyết đằng, Tang thầm hoặc dùng các bài thuốc như: tứ vật thang...

PQA Bát tiên trường thọ ứng dụng phép bổ khí

PQA Bát Tiên Trường Thọ - Ứng dụng phép bổ khí giúp bồi bổ cơ thể, tăng cường sức khỏe

Chống chỉ định của các phép bổ 

- Không dùng cho chứng thực, không bổ âm người dương hư và ngược lại

- Khi chưa xác định rõ trạng thái hư thực cần chữa thăm dò

- Khi dùng thuốc bao giờ cũng chú ý đến công năng của tỳ vị.

Trên đây chính là Bát pháp - 8 phương pháp dùng thuốc uống trên biểu hiện lâm sàng các chứng bệnh thường phối hợp với nhau. Để dứt điểm bệnh thì cần sử dụng thuốc theo thể phối hợp các phương pháp với nhau. Đây cũng chính là phương pháp được Dược phẩm PQA áp dụng khi tiến hành điều trị các bệnh mãn tính mà người bệnh đang gặp phải. Nếu như bạn đang gặp vấn đề về sức khỏe, vui lòng liên hệ trực tiếp tới hotline: 0818 288 717 chúng tôi sẽ giúp bạn dứt điểm các bệnh đang gặp phải. 

>> Tìm hiểu ngay: Top 16 nguyên nhân gây bệnh theo Y học Cổ truyền

Bình luận bài viết
(*) Thông tin bắt buộc

Bài viết liên quan

Xem tất cả
Dược liệu hoa hòe: Tác dụng và cách dùng trong chữa bệnh

Dược liệu hoa hòe: Tác dụng và cách dùng trong chữa bệnh

Ngày đăng:29/01/2024, Bởi: Phạm Ngọc
Hòe hoa hay hoa hòe là dược liệu thiên nhiên có mùi thơm đặc trưng hấp dẫn. Đây được xem là thần dược chữa được nhiều bệnh. Liệu hòe hoa có thực sự tốt như lời đồn? Hãy cùng PQA tìm...
Xem chi tiết
Cây thuốc Câu Đằng- Công dụng và những chú ý khi sử dụng

Cây thuốc Câu Đằng- Công dụng và những chú ý khi sử dụng

Ngày đăng:29/01/2024, Bởi: Phạm Ngọc
Cây thuốc câu đằng mọc hoang dại ở nhiều khu vực Việt Nam. Nhưng bạn có biết rằng cây mọc dại tưởng chừng vô dụng nhưng lại có giá trị dược lý vô cùng lớn? Để tìm hiểu chi tiết công...
Xem chi tiết
Tân di hoa: Vị thuốc chữa bệnh không phải ai cũng biết

Tân di hoa: Vị thuốc chữa bệnh không phải ai cũng biết

Ngày đăng:29/01/2024, Bởi: Phạm Ngọc
Tân di hoa là vị thuốc chuyên dùng để trị các chứng như tắc nghẹt mũi, viêm xoang cấp và mãn tính, viêm mũi dị ứng. Trong Tân Di có chứa các thành phần giúp làm giãn mạch cục bộ, đồng thời...
Xem chi tiết
Hoàng Kỳ - vị thuốc tăng cường miễn dịch tốt nhất hiện nay

Hoàng Kỳ - vị thuốc tăng cường miễn dịch tốt nhất hiện nay

Ngày đăng:22/01/2024, Bởi: Phạm Ngọc
Hoàng kỳ là một trong những loại dược liệu quý được sử dụng trong nhiều bài thuốc điều trị các bệnh về tim mạch. Công dụng của hoàng kỳ đã được thừa nhận cả trong y học cổ truyền và...
Xem chi tiết
Thương Nhĩ Tử - vị thuốc chữa viêm mũi dị ứng, viêm xoang hiệu quả

Thương Nhĩ Tử - vị thuốc chữa viêm mũi dị ứng, viêm xoang hiệu quả

Ngày đăng:18/01/2024, Bởi: Phạm Ngọc
Thương Nhĩ Tử hay Ké đầu ngựa là vị thuốc có tác dụng chống vi khuẩn, kháng vi rút, chống khối u và chống viêm, được áp dụng sử dụng chính trong các bài thuốc chữa mũi dị ứng bằng đông y,...
Xem chi tiết
Cây phong phong và những công dụng tuyệt vời

Cây phong phong và những công dụng tuyệt vời

Ngày đăng:15/01/2024, Bởi: Phạm Ngọc
Phòng phong, một vị thuốc quý có lịch sử lâu dài ở Trung Quốc, đặc biệt nổi tiếng với đa dạng tác dụng trong việc điều trị các bệnh lý. Vậy, cây phòng phong thực sự có những tác dụng gì?...
Xem chi tiết
Hiểu rõ về chức năng của 3 tạng Tỳ - Phế - Thận trong cơ thể

Hiểu rõ về chức năng của 3 tạng Tỳ - Phế - Thận trong cơ thể

Ngày đăng:11/09/2023, Bởi: Trần Quốc Tâm
Các Tạng trong cơ thể tuy đảm nhận các chức năng riêng biệt nhưng lại có sự ràng buộc, liên quan mật thiết với nhau. Nếu một tạng suy yếu có thể gây hư tổn tới các tạng khác và gây nên...
Xem chi tiết
Bài thuốc Lục Vị "tiên dược" chữa táo bón mãn tính

Bài thuốc Lục Vị "tiên dược" chữa táo bón mãn tính

Ngày đăng:11/09/2023, Bởi: Trần Quốc Tâm
Theo y học hiện đại cho rằng, táo bón là bệnh thường gặp nhất trong các bệnh thuộc đường tiêu hóa, là trạng thái phân bị khô cứng khi đi đại tiện, rất buồn đi ngoài nhưng mỗi lần đi lại...
Xem chi tiết
Thuốc Chữa Ho đặc trị long đờm cắt nhanh các cơn ho kéo dài

Thuốc Chữa Ho đặc trị long đờm cắt nhanh các cơn ho kéo dài

Ngày đăng:11/09/2023, Bởi: Phạm Thị Thắm
Ho là bệnh liên quan tới ngoại cảm và nội thương do đó, muốn dứt điểm tình trạng ho kéo dài thì không chỉ điều trị triệu là đủ. Cần phải tập trung bồi bổ tạng phủ bằng các bài thuốc...
Xem chi tiết
Thuốc An Thần hỗ trợ an thần, ngon giấc trị chứng an thần bất an

Thuốc An Thần hỗ trợ an thần, ngon giấc trị chứng an thần bất an

Ngày đăng:11/09/2023, Bởi: Phạm Thị Thắm
Thuốc An Thần có tác dụng chữa các trường hợp mất ngủ, hồi hộp, vật vã và các trường hợp nhức đầu, chóng mặt, cho giật, động kinh. Đây chính là những bài thuốc chuyên biệt chủ trị bệnh...
Xem chi tiết

Tin tức - Sự kiện

Dược phẩm PQA khẳng định chất lượng trong từng sản phẩm

Dược phẩm PQA khẳng định chất lượng trong từng sản phẩm

Ngày đăng:19/02/2024
Trong suốt hơn 12 năm hình thành và phát triển, chất lượng sản phẩm luôn là yếu tố được Dược phẩm PQA đặt lên hàng đầu, hướng tới mục tiêu cao nhất là sức khỏe người bệnh. Lấy chữ...
Chương trình Uống nước nhớ nguồn: Tri ân các anh hùng liệt sĩ 27/07

Chương trình Uống nước nhớ nguồn: Tri ân các anh hùng liệt sĩ 27/07

Ngày đăng:17/01/2024
Hơn 1,1 triệu liệt sĩ... Hơn 50 nghìn bà mẹ mất con, mất chồng... Hơn 800 nghìn thương binh... Hơn 300 nghìn ngôi mộ vô danh... Họ đã hy sinh anh dũng bảo vệ tổ quốc để cho chúng ta cuộc sống hòa...
Sứ mệnh "Chữa bệnh chữa vào gốc" của Dược phẩm PQA

Sứ mệnh "Chữa bệnh chữa vào gốc" của Dược phẩm PQA

Ngày đăng:27/12/2023
“Chữa vào gốc trăm bệnh đều khỏi, chữa vào ngọn trăm thứ rối bời” đây là nguyên tắc chữa bệnh của Thánh y Hải Thượng Lãn Ông được Dược phẩm PQA học tập, tiếp thu và làm theo, thể...
Ký kết hợp tác toàn diện giữa Dược Phẩm PQA và Viện nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh

Ký kết hợp tác toàn diện giữa Dược Phẩm PQA và Viện nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh

Ngày đăng:19/09/2023
Ngày 16/9 vừa qua, Lễ ký kết hợp đồng hợp tác TOÀN DIỆN giữa Công ty Dược Phẩm PQA và Viện nghiên cứu Y Dược Cổ Truyền Tuệ Tĩnh đã được tổ chức long trọng đánh dấu những bước tiến...
Chương trình thiện nguyện tháng 12: Tô cháo nhỏ - Lan tỏa yêu thương

Chương trình thiện nguyện tháng 12: Tô cháo nhỏ - Lan tỏa yêu thương

Ngày đăng:11/09/2023
“Không có hạnh phúc trong việc sở hữu hay đón nhận, chỉ có hạnh phúc khi cho đi” Câu nói kinh điển của Henry Drummond (1851 – 1897) nhà truyền giáo, tác giả và giảng viên người Scotland luôn luôn...
Chào hè 2023: PQA Tăng tốc - Bứt phá - Làm chủ tương lai

Chào hè 2023: PQA Tăng tốc - Bứt phá - Làm chủ tương lai

Ngày đăng:11/09/2023
Hòa mình cùng không khí vui mừng của Lễ kỷ niệm 12 năm thành lập công ty CP Dược phẩm PQA, và tạo điều kiện cho toàn thể cán bộ nhân viên vui chơi, thư giãn sau những ngày làm việc chăm chỉ....
Lễ ký kết hợp tác cùng các chuyên gia hàng đầu Đông y

Lễ ký kết hợp tác cùng các chuyên gia hàng đầu Đông y

Ngày đăng:09/09/2023
Ngày 1/7 vừa qua đã diễn ra buổi Lễ ký kết Hợp đồng hợp tác chuyên gia với Thạc sĩ - Bác sĩ YHCT Nguyễn Đình Thục - Phó Chủ tịch, Tổng thư ký TW Hội Đông y Việt Nam và Thạc sĩ - Bác sĩ...
Dược phẩm PQA: Thông báo giảm thuế GTGT 2% từ ngày 01/07/2023

Dược phẩm PQA: Thông báo giảm thuế GTGT 2% từ ngày 01/07/2023

Ngày đăng:09/09/2023
Kính gửi: Quý khách hàng Trước hết, Công ty Dược phẩm PQA xin gửi lời cảm ơn trân trọng nhất đến Quý Khách hàng, những người đã luôn tin tưởng, ủng hộ và sử dụng sản phẩm PQA trong suốt...
0818 288 717
Zalo detail