CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM PQA
Với khát vọng kết hợp các bài thuốc gia truyền, cổ truyền với công nghệ tiên tiến

Táo bón là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Tác giả: Hòa Nguyễn
Tham vấn Y khoa:

Theo kết quả điều tra sức khỏe của tổ chức International Health Interviewer Survey, mỗi năm tại Mỹ có gần 5 triệu người bị táo bón kéo dài, với tỷ lệ nữ nhiều hơn nam. Theo số liệu điều tra gần đây của Vietnam Health Monitor, có tới 30% dân số Việt Nam bị táo bón kéo dài trên 12 tháng.

Có thể thấy táo bón là hiện tượng vô cùng phổ biến, nó cũng ảnh hưởng tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người mắc. Vậy táo bón là gì? Tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phương án phòng ngừa táo bón hiệu quả.

Tổng quan về bệnh táo bón

Táo bón là tình trạng nhu động ruột của người bệnh hoạt động không thường xuyên gây khó khăn trong việc đi đại tiện. 

Theo Ths. BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan, Trưởng khoa Khám bệnh, BV Y học Cổ truyền TW: “Táo bón là tình trạng đi đại tiện gặp khó khăn do phân trở nên cứng và rắn hơn bình thường.”

Táo bón kéo dài nhiều ngày có nguy cơ tiến triển thành mãn tính. Người mắc táo bón phải rặn nhiều lần khi đi vệ sinh, gây đau đớn, viêm nhiễm và có thể tiến triển thành các bệnh lý nguy hiểm.

táo bón là gì
Táo bón là tình trạng khó khăn khi đi đại tiện - Ảnh minh họa

Nguyên nhân nào gây táo bón?

Nhiều người thường nghĩ rằng, táo bón là một tình trạng đơn giản, có thể tự khỏi mà không cần tác động bất kỳ yếu tố nào. Tuy nhiên, chính sự chủ quan này khiến nhiều người mắc táo bón nhẹ chuyển biến sang giai đoạn nặng. 

Đừng chủ quan với một số nguyên nhân gây táo bón điển hình: 

1. Thiếu chất xơ

Theo bác sĩ Trần Ngọc Bảo, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội Đại học Y dược TP HCM, một chế độ dinh dưỡng thiếu hụt chất xơ là nguyên nhân điển hình gây táo bón. 

Chất xơ có vai trò bổ sung nước vào ống tiêu hóa, giúp phân mềm và dễ đi ngoài hơn. Bên cạnh đó, chất xơ không hòa tan ở ruột còn là môi trường lý tưởng để các vi lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa phát triển.

thiếu chất xơ nguyên nhân chủ yếu gây táo bónChất xơ có vai trò bổ sung nước vào, giúp phân mềm và dễ đi ngoài hơn

Do đó, thiếu chất xơ gây ra tình trạng thiếu nước, khiến phân khô và cứng, khó đào thải ra ngoài lâu ngày sinh ra táo bón. 

Chế độ ăn uống hằng ngày quá nhiều chất đạm như trứng, sữa, thịt, tinh bột và không bổ sung rau xanh càng làm bạn dễ dàng bị táo bón.

2. Không uống đủ nước

Một thói quen mà hầu hết các đối tượng táo bón đều mắc phải là uống không đủ nước. Nước có vai trò bài tiết chất thải, giải độc cho cơ thể. Đồng thời, nước còn có tác dụng làm mềm phân, chống táo bón, cung cấp cho quá trình bài tiết.

Do đó, không uống đủ nước là một trong những nguyên nhân điển hình gây táo bón. 

3. Lười vận động

Thói quen ít vận động khiến phân trong trực tràng bị ứ đọng và tích tụ lại, ruột hoạt động kém và dễ táo bón. Các đối tượng có thể bị táo bón do ít vận động như bà bầu, mẹ sau sinh, người già chức năng xương suy yếu,...

Nguyên nhân gây táo bón
Có nhiều nguyên nhân gây ra táo bón

4. Trầm cảm 

Theo một thống kê cho thấy, 33% số bệnh nhân bị táo bón có nguyên nhân trầm cảm. Người bị trầm cảm có thói quen ăn uống, sinh hoạt không điều độ. Việc ăn ngủ kém, khó ngủ có thể gây ảnh hưởng tới hoạt động của đường ruột. 

Các thói quen cũng như thời gian chuyển hóa trong cơ thể của bệnh nhân trầm cảm cũng vì thế mà rối loạn và quá trình này có thể dẫn đến táo bón. 

5. Lạm dụng thuốc Tây

Một số loại thuốc như thuốc giảm đau, thuốc trầm cảm có tác động đến ruột của bạn, giảm nhu động ruột, tình trạng phân tồn tại lâu và mất nước.

Thuốc giảm đau còn khiến hệ tiêu hóa giảm tiết dịch vào lòng ống khiến phân trở nên cứng hơn. Theo thống kê, có tới 50% người bệnh sử dụng thuốc giảm đau opioid bị táo bón. Loại thuốc này khiến hoạt động của nhu động ruột giảm, phân tồn tại trong trực tràng lâu hơn. Dùng thuốc giảm đau lâu ngày khiến táo bón thêm trầm trọng. Lạm dụng thuốc tây gây lên tình trạng táo bón

Lạm dụng một số thuốc giảm đau, trầm cảm...gây lên tình trạng táo bón

Thuốc chống trầm cảm cũng là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng phân khó tống ra ngoài. Thuốc trầm cảm ức chế acetylcholine, khiến ruột giảm hoạt động thức ăn tồn lâu trong ruột dẫn tới khó tiêu.

6. Nhịn đi ngoài 

Thói quen nhịn đi vệ sinh hình thành trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày khi bạn quá bận rộn với công việc.

Khi trực tràng đầy phân, tín hiệu trực tiếp báo tới não bộ của bạn khiến bạn muốn đi vệ sinh. Nếu không thể đi ngoài ngay lập tức, ruột sẽ tiếp tục hấp thụ nước cho tới khi phân được đào thải hoàn toàn. Tình trạng này càng làm phân trở nên khô cứng, không đi ngoài được và gây nên táo bón.

7. Rối loạn tuyến giáp, thần kinh vận động

Hormone tuyến giáp ảnh hưởng tới hầu hết các bộ phận trong cơ thể, đặc biệt là hệ tiêu hóa. Người bị bệnh suy giáp thường mắc táo bón, còn người bị cường giáp sẽ gặp tiêu chảy và đau bụng. 

Rối loạn tuyến giáp, thần kinh vận động cũng khiến bệnh nhân dễ rơi vào trầm cảm, lo âu. Đó cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc táo bón. 

Triệu chứng của táo bón

Các dấu hiệu táo bón điển hình: 

  • Không đi ngoài được: Người mắc táo bón có tần suất đi ngoài ít hơn 3 lần/tuần 
  •  Đầy bụng, đầy hơi, khó tiêu: Phân khô và cứng, rời rạc thành cục, tích trữ lâu ngày trong ruột già, gây đầy bụng, chướng bụng, khó đi ngoài, đau bụng  
  • Mệt mỏi, chán ăn: Người bị táo bón lâu ngày luôn trong tình trạng mệt mỏi, ăn uống không hấp thụ, không ngon miệng, buồn nôn 
  • Viêm nhiễm, nứt rách hậu môn: Táo bón đi ngoài khó khăn, phải rặn nhiều lần, có thể gây nứt rách hậu môn, gây viêm nhiễm, thậm chí nhiễm khuẩn, đau rát vùng hậu môn 
  • Chảy máu hậu môn: Vùng hậu môn bị viêm nhiễm, nứt rách, mỗi khi rặn đi ngoài có máu lẫn giấy vệ sinh hoặc lẫn phân, lẫn chất nhầy. 

 Khi nào bạn nên tới gặp bác sĩ? 

Trường hợp bệnh nhân mắc táo bón kèm theo một số biểu hiện sau, hãy đưa bệnh nhân tới bác sĩ: 

  • Chảy máu trực tràng 
  • Máu lẫn nhiều trong phân 
  • Đau bụng liên tục, nôn mửa 
  • Sốt, đau thắt lưng 
  • Sút cân, suy nhược cơ thể.

triệu chứng của táo bónĐau bụng liên tục kéo dài là triệu chứng gây táo bón

Đối tượng nào có nguy cơ mắc táo bón?

Nếu thuộc một trong những đối tượng sau, nguy cơ cao bạn sẽ có nhiều khả năng mắc táo bón: 

  • Phụ nữ, đặc biệt phụ nữ mang thai hoặc sau sinh: Hormone nội tiết thay đổi, chế độ ăn uống, sinh hoạt quá nhiều dinh dưỡng, dễ gây táo bón 
  •  Người già: Người cao tuổi có chức năng đường ruột suy giảm, ít vận động, dễ có khả năng mắc táo bón 
  • Người mắc các vấn đề tiêu hóa: Người bị các chứng rối loạn tiêu hóa hoặc mắc các bệnh lý viêm đại tràng, trực tràng,... sẽ thường xuyên bị táo bón 
  •  Người dùng thuốc, các thực phẩm chức năng chứa tác dụng phụ: Nhiều bệnh nhân đang điều trị các chứng trầm cảm hay các bệnh lý khác phải sử dụng nhiều kháng sinh có thể gây ra táo bón
  • Người có chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học: Tất cả các đối tượng người lớn, trẻ nhỏ, người già,... ăn uống thiếu chất xơ, chế độ ăn nhiều đạm, chất béo khó tiêu hóa đều mắc phải táo bón. 

Tác hại của táo bón

Táo bón không phải hiện tượng nguy hiểm. Tuy nhiên, táo bón không được điều trị sớm, kéo dài có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng tới sức khỏe của người bệnh. Một số biến chứng nặng của táo bón có thể kể đế như:

  1. Táo bón lâu ngày gây tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ
  2. Gây nứt rách hậu môn, viêm nhiễm hậu môn
  3. Viêm đại tràng, trực tràng, rò hậu môn...
  4. Căng thẳng, cáu gắt ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và công việc

Các biện pháp phòng ngừa táo bón

Táo bón chủ yếu sinh ra do thói quen ăn uống, sinh hoạt thiếu khoa học. Rất đơn giản, để phòng ngừa táo bón hợp lý, hãy tuân thủ các thói quen sau: 

  • Giảm lượng tinh bột, chất đạm, bổ sung chất xơ từ rau củ và các loại trái cây trị táo bón như rau cải, khoai lang, mồng tơi, rau má, đu đủ, bơ, các loại hạt như đỗ đen, đậu đỏ, đỗ xanh,...
  • Uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày để quá trình đi ngoài diễn ra dễ dàng hơn. Cũng có thể thay đổi bằng nước ép hoa quả, rau,...
  • Không nhịn đi vệ sinh, có thói quen đi vệ sinh đúng giờ 
  • Vận động thường xuyên cho cơ thể khỏe mạnh, đường ruột hoạt động tốt 
  • Không lạm dụng thuốc: giảm đau, trầm cảm
  • Hạn chế chất kích thích: rượu bia, cà phê, thuốc lá,..
  • Hít thở bằng bụng, thúc đẩy lưu thông đường ruột

Trên đây là tất cả thông tin về bệnh táo bón, qua đây sẽ giúp bạn đọc đã nắm những kiến thức cơ bản trong phòng ngừa và điều trị táo bón. Chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học là điều quan trọng nhất, kết hợp sử dụng một số loại thuốc trong quá trình điều trị để dứt điểm hoàn toàn táo bón.

Bình luận bài viết
Bài viết liên quan
10 bí kíp vàng trị táo bón cực kỳ hiệu quả mà không gây tác dụng phụ

10 bí kíp vàng trị táo bón cực kỳ hiệu quả mà không gây tác dụng phụ

Ngày đăng:25/12/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Bạn bị căn bệnh táo bón đeo đẳng kéo dài gây mệt mỏi? Táo bón cũng khiến bạn ăn không ngon, ngủ không yên, cơ thể suy kiệt? Nếu không muốn táo bón trở thành nỗi ám ảnh thường trực, hãy tham...
Xem chi tiết
7 cách trị táo bón sau sinh giúp mẹ loại bỏ tận gốc an toàn hiệu quả

7 cách trị táo bón sau sinh giúp mẹ loại bỏ tận gốc an toàn hiệu quả

Ngày đăng:11/12/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
90% mẹ sau sinh đang phải chịu nỗi ám ảnh táo bón... Đã đau vết mổ lại kèm nỗi khổ bị táo bón, mỗi lần đi ngoài còn ám ảnh hơn đau đẻ... Ăn không ngon, ngủ không yên, mệt mỏi... Cơ thể...
Xem chi tiết
Các loại thuốc trị táo bón trên thị trường và giải pháp mới hiện nay

Các loại thuốc trị táo bón trên thị trường và giải pháp mới hiện nay

Ngày đăng:22/12/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Trên thị trường hiện nay có nhiều loại thuốc trị táo bón phù hợp với từng đối tượng và tình trạng táo bón. Thuốc trị táo bón có các công dụng như làm mềm phân, kích thích nhu động ruột cho...
Xem chi tiết
Bị táo bón có nên uống thuốc xổ? Lưu ý khi dùng thuốc xổ trị táo bón

Bị táo bón có nên uống thuốc xổ? Lưu ý khi dùng thuốc xổ trị táo bón

Ngày đăng:02/01/2021, Bởi: Hòa Nguyễn
Sau một trận ốm sốt, cô Lan ở Đống Đa, Hà Nội bị táo bón do sử dụng quá nhiều kháng sinh. Nghe lời hàng xóm “giải cứu” táo bón bằng thuốc xổ, cô Lan bị một phen thập tử nhất sinh vì...
Xem chi tiết
Cách đi ngoài ngay lập tức không đau rát khi bị táo bón!

Cách đi ngoài ngay lập tức không đau rát khi bị táo bón!

Ngày đăng:28/12/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Táo bón là một tình trạng rối loạn tiêu hóa phổ biến khiến chúng ta vô cùng mệt mỏi mỗi khi phải đối mặt. Khó khăn nhất là mỗi lần đi vệ sinh khiến bạn đau rát và phải ngồi lỳ trong nhà...
Xem chi tiết
Mách mẹ Thánh dược chữa Táo Bón Sau Sinh Mổ an toàn cho Mẹ và Bé

Mách mẹ Thánh dược chữa Táo Bón Sau Sinh Mổ an toàn cho Mẹ và Bé

Ngày đăng:28/12/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Táo bón là căn bệnh phổ biến trong thời kỳ mang thai và sau sinh, đây là nỗi ám ảnh của các chị em phụ nữ. Thông thường, các mẹ sinh mổ có khả năng bị táo bón nặng hơn so với các mẹ sinh...
Xem chi tiết
0818 288 717