CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM PQA
Với khát vọng kết hợp các bài thuốc gia truyền, cổ truyền với công nghệ tiên tiến

Táo bón là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Tác giả: Hòa Nguyễn
Tham vấn Y khoa:

Theo kết quả điều tra sức khỏe của tổ chức International Health Interviewer Survey, mỗi năm tại Mỹ có gần 5 triệu người bị táo bón kéo dài, với tỷ lệ nữ nhiều hơn nam. Theo số liệu điều tra gần đây của Vietnam Health Monitor, có tới 30% dân số Việt Nam bị táo bón kéo dài trên 12 tháng.

Có thể thấy táo bón là hiện tượng vô cùng phổ biến, nó cũng ảnh hưởng tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người mắc. Vậy táo bón là gì? Tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phương án phòng ngừa táo bón hiệu quả.

Tổng quan về bệnh táo bón

Táo bón là tình trạng nhu động ruột của người bệnh hoạt động không thường xuyên gây khó khăn trong việc đi đại tiện. 

Theo Ths. BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan, Trưởng khoa Khám bệnh, BV Y học Cổ truyền TW: “Táo bón là tình trạng đi đại tiện gặp khó khăn do phân trở nên cứng và rắn hơn bình thường.”

Táo bón kéo dài nhiều ngày có nguy cơ tiến triển thành mãn tính. Người mắc táo bón phải rặn nhiều lần khi đi vệ sinh, gây đau đớn, viêm nhiễm và có thể tiến triển thành các bệnh lý nguy hiểm.

táo bón là gì
Táo bón là tình trạng khó khăn khi đi đại tiện - Ảnh minh họa

Nguyên nhân nào gây táo bón?

Nhiều người thường nghĩ rằng, táo bón là một tình trạng đơn giản, có thể tự khỏi mà không cần tác động bất kỳ yếu tố nào. Tuy nhiên, chính sự chủ quan này khiến nhiều người mắc táo bón nhẹ chuyển biến sang giai đoạn nặng. 

Đừng chủ quan với một số nguyên nhân gây táo bón điển hình: 

1. Thiếu chất xơ

Theo bác sĩ Trần Ngọc Bảo, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội Đại học Y dược TP HCM, một chế độ dinh dưỡng thiếu hụt chất xơ là nguyên nhân điển hình gây táo bón. 

Chất xơ có vai trò bổ sung nước vào ống tiêu hóa, giúp phân mềm và dễ đi ngoài hơn. Bên cạnh đó, chất xơ không hòa tan ở ruột còn là môi trường lý tưởng để các vi lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa phát triển.

thiếu chất xơ nguyên nhân chủ yếu gây táo bónChất xơ có vai trò bổ sung nước vào, giúp phân mềm và dễ đi ngoài hơn

Do đó, thiếu chất xơ gây ra tình trạng thiếu nước, khiến phân khô và cứng, khó đào thải ra ngoài lâu ngày sinh ra táo bón. 

Chế độ ăn uống hằng ngày quá nhiều chất đạm như trứng, sữa, thịt, tinh bột và không bổ sung rau xanh càng làm bạn dễ dàng bị táo bón.

2. Không uống đủ nước

Một thói quen mà hầu hết các đối tượng táo bón đều mắc phải là uống không đủ nước. Nước có vai trò bài tiết chất thải, giải độc cho cơ thể. Đồng thời, nước còn có tác dụng làm mềm phân, chống táo bón, cung cấp cho quá trình bài tiết.

Do đó, không uống đủ nước là một trong những nguyên nhân điển hình gây táo bón. 

3. Lười vận động

Thói quen ít vận động khiến phân trong trực tràng bị ứ đọng và tích tụ lại, ruột hoạt động kém và dễ táo bón. Các đối tượng có thể bị táo bón do ít vận động như bà bầu, mẹ sau sinh, người già chức năng xương suy yếu,...

Nguyên nhân gây táo bón
Có nhiều nguyên nhân gây ra táo bón

4. Trầm cảm 

Theo một thống kê cho thấy, 33% số bệnh nhân bị táo bón có nguyên nhân trầm cảm. Người bị trầm cảm có thói quen ăn uống, sinh hoạt không điều độ. Việc ăn ngủ kém, khó ngủ có thể gây ảnh hưởng tới hoạt động của đường ruột. 

Các thói quen cũng như thời gian chuyển hóa trong cơ thể của bệnh nhân trầm cảm cũng vì thế mà rối loạn và quá trình này có thể dẫn đến táo bón. 

5. Lạm dụng thuốc Tây

Một số loại thuốc như thuốc giảm đau, thuốc trầm cảm có tác động đến ruột của bạn, giảm nhu động ruột, tình trạng phân tồn tại lâu và mất nước.

Thuốc giảm đau còn khiến hệ tiêu hóa giảm tiết dịch vào lòng ống khiến phân trở nên cứng hơn. Theo thống kê, có tới 50% người bệnh sử dụng thuốc giảm đau opioid bị táo bón. Loại thuốc này khiến hoạt động của nhu động ruột giảm, phân tồn tại trong trực tràng lâu hơn. Dùng thuốc giảm đau lâu ngày khiến táo bón thêm trầm trọng. Lạm dụng thuốc tây gây lên tình trạng táo bón

Lạm dụng một số thuốc giảm đau, trầm cảm...gây lên tình trạng táo bón

Thuốc chống trầm cảm cũng là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng phân khó tống ra ngoài. Thuốc trầm cảm ức chế acetylcholine, khiến ruột giảm hoạt động thức ăn tồn lâu trong ruột dẫn tới khó tiêu.

6. Nhịn đi ngoài 

Thói quen nhịn đi vệ sinh hình thành trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày khi bạn quá bận rộn với công việc.

Khi trực tràng đầy phân, tín hiệu trực tiếp báo tới não bộ của bạn khiến bạn muốn đi vệ sinh. Nếu không thể đi ngoài ngay lập tức, ruột sẽ tiếp tục hấp thụ nước cho tới khi phân được đào thải hoàn toàn. Tình trạng này càng làm phân trở nên khô cứng, không đi ngoài được và gây nên táo bón.

7. Rối loạn tuyến giáp, thần kinh vận động

Hormone tuyến giáp ảnh hưởng tới hầu hết các bộ phận trong cơ thể, đặc biệt là hệ tiêu hóa. Người bị bệnh suy giáp thường mắc táo bón, còn người bị cường giáp sẽ gặp tiêu chảy và đau bụng. 

Rối loạn tuyến giáp, thần kinh vận động cũng khiến bệnh nhân dễ rơi vào trầm cảm, lo âu. Đó cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc táo bón. 

Triệu chứng của táo bón

Các dấu hiệu táo bón điển hình: 

  • Không đi ngoài được: Người mắc táo bón có tần suất đi ngoài ít hơn 3 lần/tuần 
  •  Đầy bụng, đầy hơi, khó tiêu: Phân khô và cứng, rời rạc thành cục, tích trữ lâu ngày trong ruột già, gây đầy bụng, chướng bụng, khó đi ngoài, đau bụng  
  • Mệt mỏi, chán ăn: Người bị táo bón lâu ngày luôn trong tình trạng mệt mỏi, ăn uống không hấp thụ, không ngon miệng, buồn nôn 
  • Viêm nhiễm, nứt rách hậu môn: Táo bón đi ngoài khó khăn, phải rặn nhiều lần, có thể gây nứt rách hậu môn, gây viêm nhiễm, thậm chí nhiễm khuẩn, đau rát vùng hậu môn 
  • Chảy máu hậu môn: Vùng hậu môn bị viêm nhiễm, nứt rách, mỗi khi rặn đi ngoài có máu lẫn giấy vệ sinh hoặc lẫn phân, lẫn chất nhầy. 

 Khi nào bạn nên tới gặp bác sĩ? 

Trường hợp bệnh nhân mắc táo bón kèm theo một số biểu hiện sau, hãy đưa bệnh nhân tới bác sĩ: 

  • Chảy máu trực tràng 
  • Máu lẫn nhiều trong phân 
  • Đau bụng liên tục, nôn mửa 
  • Sốt, đau thắt lưng 
  • Sút cân, suy nhược cơ thể.

triệu chứng của táo bónĐau bụng liên tục kéo dài là triệu chứng gây táo bón

Đối tượng nào có nguy cơ mắc táo bón?

Nếu thuộc một trong những đối tượng sau, nguy cơ cao bạn sẽ có nhiều khả năng mắc táo bón: 

  • Phụ nữ, đặc biệt phụ nữ mang thai hoặc sau sinh: Hormone nội tiết thay đổi, chế độ ăn uống, sinh hoạt quá nhiều dinh dưỡng, dễ gây táo bón 
  •  Người già: Người cao tuổi có chức năng đường ruột suy giảm, ít vận động, dễ có khả năng mắc táo bón 
  • Người mắc các vấn đề tiêu hóa: Người bị các chứng rối loạn tiêu hóa hoặc mắc các bệnh lý viêm đại tràng, trực tràng,... sẽ thường xuyên bị táo bón 
  •  Người dùng thuốc, các thực phẩm chức năng chứa tác dụng phụ: Nhiều bệnh nhân đang điều trị các chứng trầm cảm hay các bệnh lý khác phải sử dụng nhiều kháng sinh có thể gây ra táo bón
  • Người có chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học: Tất cả các đối tượng người lớn, trẻ nhỏ, người già,... ăn uống thiếu chất xơ, chế độ ăn nhiều đạm, chất béo khó tiêu hóa đều mắc phải táo bón. 

Tác hại của táo bón

Táo bón không phải hiện tượng nguy hiểm. Tuy nhiên, táo bón không được điều trị sớm, kéo dài có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng tới sức khỏe của người bệnh. Một số biến chứng nặng của táo bón có thể kể đế như:

  1. Táo bón lâu ngày gây tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ
  2. Gây nứt rách hậu môn, viêm nhiễm hậu môn
  3. Viêm đại tràng, trực tràng, rò hậu môn...
  4. Căng thẳng, cáu gắt ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và công việc

 

 

 

 

Các biện pháp phòng ngừa táo bón

Táo bón chủ yếu sinh ra do thói quen ăn uống, sinh hoạt thiếu khoa học. Rất đơn giản, để phòng ngừa táo bón hợp lý, hãy tuân thủ các thói quen sau: 

  • Giảm lượng tinh bột, chất đạm, bổ sung chất xơ từ rau củ và các loại trái cây trị táo bón như rau cải, khoai lang, mồng tơi, rau má, đu đủ, bơ, các loại hạt như đỗ đen, đậu đỏ, đỗ xanh,...
  • Uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày để quá trình đi ngoài diễn ra dễ dàng hơn. Cũng có thể thay đổi bằng nước ép hoa quả, rau,...
  • Không nhịn đi vệ sinh, có thói quen đi vệ sinh đúng giờ 
  • Vận động thường xuyên cho cơ thể khỏe mạnh, đường ruột hoạt động tốt 
  • Không lạm dụng thuốc: giảm đau, trầm cảm
  • Hạn chế chất kích thích: rượu bia, cà phê, thuốc lá,..
  • Hít thở bằng bụng, thúc đẩy lưu thông đường ruột

Trên đây là tất cả thông tin về bệnh táo bón, qua đây sẽ giúp bạn đọc đã nắm những kiến thức cơ bản trong phòng ngừa và điều trị táo bón. Chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học là điều quan trọng nhất, kết hợp sử dụng một số loại thuốc trong quá trình điều trị để dứt điểm hoàn toàn táo bón.

Bình luận bài viết
Bài viết liên quan
Mách mẹ thử ngay cách xoa bụng để chữa táo bón cho trẻ

Mách mẹ thử ngay cách xoa bụng để chữa táo bón cho trẻ

Ngày đăng:13/10/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Các mẹ bỉm sữa mách nhau mẹo xoa bụng cải thiện tiêu hóa cho bé. Nhờ cải thiện tiêu hóa cũng như chức năng, hoạt động của ruột, xoa bụng trở thành phương pháp được nhiều mẹ áp dụng. Nhiều...
Xem chi tiết
Trẻ em bị táo bón: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa hiệu quả

Trẻ em bị táo bón: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa hiệu quả

Ngày đăng:13/10/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Táo bón là tình trạng thường xuyên gặp ở trẻ em, làm cho trẻ rất khó chịu quấy khóc khiến các bậc cha mẹ lo lắng đứng ngồi không yên. Đây là dấu hiệu cảnh báo trẻ có một hệ tiêu hóa...
Xem chi tiết
Con bị táo bón lâu ngày không khỏi phải làm sao? Mẹ cần tìm hiểu ngay

Con bị táo bón lâu ngày không khỏi phải làm sao? Mẹ cần tìm hiểu ngay

Ngày đăng:13/10/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Những tưởng ca khó đẻ do cơn co tử cung năm đó là nỗi đau đớn nhất đời, hoang mang vì sợ con bị ngạt khi sinh. Thế nhưng, với chị Vân Anh, trú tại Vụ Bản, Nam Định, còn một nỗi đau dai dẳng...
Xem chi tiết
Bị táo bón nên ăn gì và kiêng ăn gì giúp đi đại tiện dễ dàng

Bị táo bón nên ăn gì và kiêng ăn gì giúp đi đại tiện dễ dàng

Ngày đăng:13/10/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Ít người biết rằng, một chế độ dinh dưỡng quyết định tới 70% tình trạng bệnh táo bón. Nhiều bệnh nhân sai lầm trong việc điều trị bằng thuốc cũng như các thói quen sinh hoạt mà quên đi...
Xem chi tiết
Có nên dùng thuốc bơm hậu môn chống táo bón hay không? 

Có nên dùng thuốc bơm hậu môn chống táo bón hay không? 

Ngày đăng:13/10/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Thụt hậu môn là một giải pháp tình thế cấp bách được nhiều người sử dụng khi bị táo bón. Tuy nhiên, không nhiều người hiểu được nên sử dụng thuốc thụt hậu môn trị táo bón như thế nào...
Xem chi tiết
5 lý do chọn PQA Nhuận Tràng là sản phẩm dứt điểm táo bón tốt nhất hiện nay

5 lý do chọn PQA Nhuận Tràng là sản phẩm dứt điểm táo bón tốt nhất hiện nay

Ngày đăng:12/10/2020, Bởi: Hòa Nguyễn
Tỷ lệ mắc táo bón ở nước ta hiện nay ngày càng tăng ở mọi đối tượng, đặc biệt là trẻ nhỏ. Việc lạm dụng thuốc Tây lâu ngày khiến tình trạng táo bón càng trở nên nghiêm trọng...
Xem chi tiết
0818 288 717